News archiv 2005
| Dapli profunditad che vastadad sil scalem superiur La regenza rispunda allas intervenziuns parlamentaras Bundi e Frigg concernent la preparaziun dils scolars per la professiun | |
| La fin dils gimnasis regiunals? La proposta d'abolir ils gimnasis inferiurs frunta sin opposiziun dallas scolas medias regiunalas | |
| Luvratoris e fegls per l'instrucziun el computer Il Center didactic Surselva ei dapi in onn digital sin lingia - igl interess ei aunc buca gronds | |
| Scolasts van a scola Conferenza romontscha Surselva s'occupa dil rg | |
| La Conferenza generala ladina ha gnü lö quist on a Sent La magistraglia ladina s'ha reunida in marcurdi a Sent per salvar sia radunanza annuala. Intant cha l'avantmezdi es stat reservà per tractandas e discussiuns - han gnü lö il davomezdi differents cuors | |
| Novs cudeschs sutsilvans par unfànts Igl Post d'infurmaziùn davart lungatg a cultura (pilc) a Donat salegra da saver preschantar igls quater ple novs cudeschs par unfànts sutsilvans. | |
| Cleras finamiras Il cussegl grond è sa fatschentà extendidamain dal program annual 2006 da la regenza | |
| Cussegl dil marcau propona ina scola bilingua Il marcau da Glion stat avon ina impurtonta decisiun davart ils lungatgs en scola | |
| Litteratura 27 - eni capeni capumperté - istorgias per uffants Sut il titel "Eni capeni capumperté" è cumparida la publicaziun annuala da l'Uniun per la Litteratura Rumantscha, la "Litteratura 27". | |
| Emprender è cool La schliaziun per che igl emprender è cool è il portal d'internet www.cooler-lernen.ch per scolaras, scolars, geniturs e scolasts. | |
| Ina u duas linguas estras en scola primara? A partir dal 2010 duai vegnir instruì en la scola obligatoria svizra duas linguas estras sin il stgalim da scola primara. Passa 91 pertschient da la magistraglia grischuna s'ha expressa cunter quel intent. | |
| "Chapir collia" - campagna placativa fundaziun Oertli L'acziun placativa da la fundaziun Oertli che è ussa da chattar en tut las regiuns da la Svizra, sa fa ferma per in secund linguatg naziunal en la scola primara - independent da l'englais. | |
| Stgaffir la basa per direcziuns da scola Las direcziuns da las scolas popularas duain vegnir francadas en la lescha chantunala | |
| Ils geniturs ein responsabels Als giuvenils maunca la cumpetenza sociala u detg pli simpel ils 'sedepurtar' - è quai propi uschia? | |
| Betg fimar - gia per la sisavla giada Tenor l'organisaziun "Zepra prevenziun e promoziun da la sanadad" antschva la prevenziun encunter fimar gia en scola. | |
| Emprender dal spazi vital guaud L'organisaziun "CH Waldwochen / Découvrir la forêt / Vivere ha la finamira exxenziala da mussar a la giuventetgna ch'il guaud viva e duai perquai vegnir tgirà. | |
| "Logopedia vela la spaisa" In occasiun dal 20evel giubileum da l'Associaziun svizra da las logopedas e dals logopeds ho gieu lö in marculdi il Di naziunel da la logopedia. | |
| La Scuntrada e formaziun Surselva ha festivau il 20avel La Scuntrada e formaziun Surselva festivescha siu natalezi. Quella instituziun sursilvana ei vegnida fundada avon 20 onns ed ha purschiu a mellis persunas scolaziun da lungatgs jasters, enconuschientschas dalla societad e cultura ed ils davos onns pli e pli scolaziun. | |
| Buca tut ei gratuit Strusch ha la scola entschiet ch'ils geniturs han da prender la buorsa ord sac. Mieds d'instrucziun ein buca gratuits en mintga vischnaunca sursilvana. | |
| "Vus dueies flurir sco ina flur sulegl" Rodund 2500 affons grischuns han entschiet ier l'emprema classa - nus havein visitau ils 12 scolars dalla vischnaunca da Breil | |
| La veta antscheva ainten scola Ils 22-8 antscheva puspe aint igl antier Surmeir la scola. Chegl vot deir per ca. 800 scolars e scolaras e radond 80 scolasts e scolastas da sa metter siva 8 emdas vacanzas puspe davos igl pult e sa fatschantar puspe intensivamaintg cun cefras e bustabs an tottas variantas pusseblas. | |
| Be il numerus clausus fa pissers (anr/fa) La situaziun da las scoulas medias engiadinaisas es cuntantaivla: Tant a Samedan ed a Zuoz sco eir a Ftan es restà il numer da scolars plü o main il medem. | |
| Instrucziun bilingua en l'entir chantun? | |
| Scola inferiura e scoletta cumbinadas? La Svizra orientala fa experiments da scola cun integrar la scoletta ella scola | |
| In cler gea al rumantsch grischun La Val Müstair es la prüma regiun in Grischun chi disch da schi al rg in scoula. In marcurdi saira han decis ils da la Val Müstair dad introdüer il rumantsch grischun in lur scoulas. | |
| Rinforz per la regiun scola Surselva La Scola mercantila Surselva porscha oz la maturitad mercantila. Per satisfar al basegns regiunal vuless la Scola mercantila Surselva a Glion uss augmentar sia purschida e menar el futur era ina scola media da diplom. | |
| Fin dal project da TTS Cun ina viseta alla scola da Donat enta Schons ei la Roadshow dil project "TTS" ida a fin. Buca meins che 1300 persunas han priu la caschun da s'informar sur d'enqual pusseivladad che la nova tenologia d'informaziun e communicaziun porscha a nus. | |
| 10 onns "Plema d'aur" A caschun dalla rangaziun dalla "Plema d'aur" e dalla "Miur romontscha" 2005 da dumengia, ils 12 da zercladur 2005 allas 17.00 uras en scola a Trin vegn era festivau 10 onns " Plema d'aur ". | |
| Englais enstagl talian La Magistraglia grischuna na vul betg instruir dus linguatgs en scola primara. En las scolas tudestgas duai l'englais vegnir instruì empè dal talian sco emprim linguatg ester. | |
| Patruns d'emprendists mercantils avon nova sfida Il niev model per la formaziun mercantila preveda da dar dapli responsabladads als patruns che occupan emprendists. En consequenza da quella midada ei il diember da plazzas d'emprendissadi sereducius generalmein. | |
| Scalem superiur Surselva La situaziun da partenza per la restructuraziun dil scalem superiur dallas scolas sursilvanas ei tut auter che confortabla. Il svilup demografic ei alarmonts e las mesiras da spargn dil cantun mettan las vischnauncas pintgas e fleivlas da finanzas en pitgiras. | |
| Meds d'instrucziun chantunals Ils "meds d'instrucziun dal Grischun" (pli baud: chasa editura per meds d'instrucziun dal chantun Grischun) van en l'avegnir novas vias areguard la producziun da meds d'instrucziun. | |
| Office rumantsch Microsoft realisescha en il rom da ses "Local Language Program" ensemen cun il chantun Grischun ina interfatscha d'utilisader rumantscha sco era in program d'ortografia e da correctura per Microsoft Office 2003. | |
| Finiziun dal festival da chors Il Chor d'affons Cuschnaus ei daventaus victur dil Festival da chors ed ei vegnius retscharts festivamein en Val Lumnezia. | |
| Surmeir e l'introducziun digl rumantsch grischun en scola Surmeir ena rolla da pionier per l'introducziun digl rumantsch grischun en scola | |
| Scola bilingua Cuira Malgrà che las experienzas fatgas cun la scola bilingua a Cuira èn positivas, duai l'experiment da pilot cun classas primaras bilinguas a Cuira vegnir prolungà per ulteriurs trais onns. Avant che prender ina decision definitiva vul ins analisar ulteriurs resultats. | |
| students a las universitads svizras 160'00 students a las universitads svizras | |
| Pudair discuorrer libramaing sur da la sexualited Da marz fin gün spordscha l'Inscunter per giuvenils a San Murezzan occurrenzas inua cha giuvenils paun discuorrer e s'infurmer sur da dumandas in connex cun la sexualited. | |
| Reorganisaziun da las scoulas In sia sezzüda da mardi(15-3-2005) ha il cussagl regiunal da la PEB approvà ün concept per la reorganisaziun da las scoulas ed ils statuts pels cosorzis da scoula regiunals. | |
| concept general "rumantsch grischun en scola" La regenza ha deliberà la fin da l'onn 2004 il concept general "rumantsch grischun en scola". En quel respunda ella da princip las dumondas ch'èn vegnidas tschentadas en la "incumbensa Farrér" concernent l'introducziun dal rumantsch grischun en l'instrucziun da scola. | |
| educa.ch sut las 200 meglieras websites da la Svizra "anthrazit", il magazin svizzer stampà ed online per la vita e medias digitalas ha elegì educa.ch, sco ina da las meglieras 200 paginas svizras d'internet - cun la posiziun 1 en la sparta "furmaziun". | |
| In nov comic rumantsch La spierta da comics è vegnida engrondida cun in ulteriur titel. Il comic "Il stgazi da la Delfina" da Franz Zumstein - edì en rumantsch da la Lia Rumantscha e da la Giuventetgna Rumantscha - raquinta l'aventura da Megi e Maxi che van en tschertga d'in stgazi misterius. | |
| Rumantsch Grischun en scola Il mais ocotber han cusseglier guvernativ Claudio Lardi e ses collavuraturs presentà il concept per introducir il Rumantsch Grischun en scola. En quest news lain nus presentar a vus curtamaina las pli imputrantas infurmaziuns tar quest tema brisant. | |
| Cun instrucziun individualisanta En mintga classa da scola existan differenzas tar las capacitads dals uffants. Valischs da promoziun duessan dar a la magistraglia grischuna material ed ideas per als instruir tenor lur duns. | |
| TTS La Surselva duai vegnir infurmada e scolada entras in project da 2 onns en il champ da la tecnologia d'infurmaziun e communicaziun (ICT). | |
| La Rumantscha sto prender mesiras urgentas Il rumantsch sa chatta en ina situaziun da spartavias. Dad in maun stattan ils fundaments ed il success da las mesiras dals davos 20 onns. Da l'auter maun enconuschain nus la statistica da la dumbraziun dal pievel da l'onn 2000 che demussa ch'il quart linguatg svizzer è fitg periclità. | |
| Scolaziun gratuita: training da tastatura Sut il motto 'Teachers 2 Touch Typing' porschan las firmas Metafer GmbH und Typing Master Finland, Inc. a tut las scolastas e scolasts en la Germania, Austria e la Svizra la pussaivladad da sescolar en la abilitad da scirver cun tastatura. | |
| Scoulas valladras vegnan reorganisadas Il s-chalin ot da la scoula populara d'Engiadina Bassa dess gnir centralisà: Ils duos centers da la scoula regiunala as rechattaran a Zernez ed a Scuol. | |
| scolaziun da ICT 'ALMO' Scola ed instituziuns da furmaziun han vis che las novas medias tutgan tier la concepziun da l'instrucziun moderna. Questa scolaziun da ICT per persunas d'instrucziun sefatschenta cun quella tematica. | |
| Surpaisa e nutriment Sulettamain 65% dals uffants da scola han ina paisa normala. 30% han surpaisa (da quai 10% adipös). Rodund 5% dals uffants han sutpaisa. | |
| contract SFIB cun Microsoft Svizra infos tar il contract da collavuraziun tranter SFIB e Microsoft Svizra tgi è vegnì serrà dacurt. | |
| GeoGebra Geogebra è in program da geometria en il qual la geometria e la matematica èn sin livel equivalent. Quest program è vegnì sviluppà en l'universitad da Salburg per il diever en scolas. La software po vegnir utilisà gratuitamamein sut la GNU (General Public License). | |
| istorgia da Prangins Enturn 1750 ha in banchier svizzer che viveva a Paris cumprà ils signuradi da Prangins. Pli tard ha Voltaire ed il frar da Napoleon Bonaparte passentà in temp sin il bain. L'istorgia dal bain e da ses possessurs è exemplarica per las midadas dals dus ultims tschientaners. Il cudesch rumantsch "Scuvrir l'istorgia" è scrit en ina lingua simpla ed bain chapaivla. | |
| Scolas medias engiadinaisas (anr/fa) La situaziun per las scoulas medias engiadinaisas es cuntantaivla: Tant a Samedan ed a Zuoz sco eir a Ftan nu s'ha diminui il numer da scolars. | |
| Asterix rumantsch Il comic Asterix en l'America datti ussa era sco film rumantsch! |
