Stgalim primar: Tge č nov?
 |  |
| |
Projects da refurma en il champ da la scola populara
Cun il project HarmoS vul la conferenza svizra da las directuras e dals directurs chantunals da l'educaziun publica (CDEP) armonisar a moda lianta la scola obligatorica en tut la Svizra. Uschia vul ella meglierar la qualitad da la scola ed optimar la mobilitad da scola tranter ils chantuns. Il project HarmoS (2003 - 2007/2008) cumpiglia il svilup e la determinaziun da models da cumpetenza e standards minimals per tscherts roms centrals (emprima lingua, linguas estras, matematica e scienzas natiralas) per la fin dal segund, dal sisavel e dal novavel onn da scola. La determinaziun lianta dals standards da furmaziun vegn reglada en ina nova cunvegna interchantunala. Questa cunvegna interchantunala vegn medemamain a reglar las datas da referenza da la scola obligatorica sco la vegliadetgna da la scolarisaziun, ina scolarisaziun tempriva e flexibla ubain la durada da la scola obligatorica. En numerus chantuns vegnan gia realisads projects per flexibilisar la scolarisaziun (cf. stgalim da basa).
Cun il project HarmoS vul la conferenza svizra da las directuras e dals directurs chantunals da l'educaziun publica (CDEP) armonisar a moda lianta la scola obligatorica en tut la Svizra. Uschia vul ella meglierar la qualitad da la scola ed optimar la mobilitad da scola tranter ils chantuns. Il project HarmoS (2003 - 2007/2008) cumpiglia il svilup e la determinaziun da models da cumpetenza e standards minimals per tscherts roms centrals (emprima lingua, linguas estras, matematica e scienzas natiralas) per la fin dal segund, dal sisavel e dal novavel onn da scola. La determinaziun lianta dals standards da furmaziun vegn reglada en ina nova cunvegna interchantunala. Questa cunvegna interchantunala vegn medemamain a reglar las datas da referenza da la scola obligatorica sco la vegliadetgna da la scolarisaziun, ina scolarisaziun tempriva e flexibla ubain la durada da la scola obligatorica. En numerus chantuns vegnan gia realisads projects per flexibilisar la scolarisaziun (cf. stgalim da basa).
L'instrucziun da lingua
Il svilup coordinā da l'instrucziun da lingua cumpiglia ina promoziun tempriva e consequenta da las scolaras e dals scolars en la lingua locala (emprima lingua naziunala) e l'intermediaziun d'enconuschientschas solidas d'ina segunda lingua naziunala e da l'englais, e la pussaivladad d'emprender ina terza lingua naziunala.
Ina finamira a lunga vista per l'instrucziun da linguas estras č - tenor la conferenza svizra da las directuras e dals directurs chantunals da l'educaziun publica (CDEP) - d'introducir ina emprima lingua estra il pli tard il terz onn da scola ed ina segunda lingua estra il pli tard il tschintgavel onn da scola. Il repertori da linguas cumpiglia obligatoricamain ina segunda lingua naziunala ed in'ulteriura lingua estra, per regla l'englais. La realisaziun dal conclus da linguas da la CDEP cumenza, tut tenor la situaziun chantunala, il pli tard l'onn 2010 u 2012. La successiun da las linguas estras vegn reglada entaifer las conferenzas regiunalas da la CDEP.
Qualitad
Plirs chantuns realiseschan projects d'autoevaluaziun per garantir la qualitad en il champ da la scola populara: tscherts instruments d'evaluaziun pussibiliteschan a las persunas d'instrucziun da giuditgar il success d'emprender da la classa en cumparegliaziun cun autras classas.
Plans d'instrucziun
La gronda part dals chantuns ha repassā ils ultims onns lur plans d'instrucziun per il stgalim primar. Ils novs plans d'instrucziun fan indicaziuns pli precisas davart las prestaziuns ch'ins spetga da las scolaras e dals scolars.
PECARO
En la Svizra franzosa č vegnė sviluppā in plan d'instrucziun da basa che vul armonisar ils plans d'instrucziun da la Svizra franzosa. Il "plan d'études cadre romand" (PECARO) descriva las finamiras en furma da cumpetenzas e determinescha las pretensiuns minimalas per las scolaras e per ils scolars sco era per la scola. PECARO definescha las finamiras per il stgalim prescolar e per la scola obligatorica. Planisadas čn differentas versiuns da quest plan d'instrucziun da basa per persunas d'instrucziun, per persunas che sviluppan meds e plans d'instrucziun e per geniturs.
En Svizra tudestga č vegnida lantschada la discussiun davart l'elavuraziun d'in plan d'instrucziun communabel per la scola populara da l'entira Svizra tudestga.
Stgalim da basa
En Svizra vegni discutā extendidamain da flexibilisar la midada da la scolina a la scola primara e da reorganisar la fasa d'entrada en scola: Il stgalim da basa č concepė per uffants da quatter fin otg onns. La vegliadetgna d'entrada e d'extrada per quest emprim stgalim da scola č flexibla e resguarda il stadi da svilup dals uffants. Tut tenor il model vegnan ils dus onns da scolina tratgs ensemen cun ils dus emprims onns dal stgalim primar (stgalim da basa: -2/+2) u ch'ils emprims dus onns da scolina vegnan reunids cun l'emprim onn da la scola primara (stgalim da basa: 2/+1).
Recumandaziuns
L'avust 2000 ha publitgā la conferenza svizra da las directuras e dals directurs chantunals da l'educaziun publica (CDEP) il rapport "Emprimas recumandaziuns davart la furmaziun e l'educaziun dals uffants da quatter fin otg onns en Svizra". En quel vegn tranter auter menziunā che
Il svilup coordinā da l'instrucziun da lingua cumpiglia ina promoziun tempriva e consequenta da las scolaras e dals scolars en la lingua locala (emprima lingua naziunala) e l'intermediaziun d'enconuschientschas solidas d'ina segunda lingua naziunala e da l'englais, e la pussaivladad d'emprender ina terza lingua naziunala.
Ina finamira a lunga vista per l'instrucziun da linguas estras č - tenor la conferenza svizra da las directuras e dals directurs chantunals da l'educaziun publica (CDEP) - d'introducir ina emprima lingua estra il pli tard il terz onn da scola ed ina segunda lingua estra il pli tard il tschintgavel onn da scola. Il repertori da linguas cumpiglia obligatoricamain ina segunda lingua naziunala ed in'ulteriura lingua estra, per regla l'englais. La realisaziun dal conclus da linguas da la CDEP cumenza, tut tenor la situaziun chantunala, il pli tard l'onn 2010 u 2012. La successiun da las linguas estras vegn reglada entaifer las conferenzas regiunalas da la CDEP.
Qualitad
Plirs chantuns realiseschan projects d'autoevaluaziun per garantir la qualitad en il champ da la scola populara: tscherts instruments d'evaluaziun pussibiliteschan a las persunas d'instrucziun da giuditgar il success d'emprender da la classa en cumparegliaziun cun autras classas.
Plans d'instrucziun
La gronda part dals chantuns ha repassā ils ultims onns lur plans d'instrucziun per il stgalim primar. Ils novs plans d'instrucziun fan indicaziuns pli precisas davart las prestaziuns ch'ins spetga da las scolaras e dals scolars.
PECARO
En la Svizra franzosa č vegnė sviluppā in plan d'instrucziun da basa che vul armonisar ils plans d'instrucziun da la Svizra franzosa. Il "plan d'études cadre romand" (PECARO) descriva las finamiras en furma da cumpetenzas e determinescha las pretensiuns minimalas per las scolaras e per ils scolars sco era per la scola. PECARO definescha las finamiras per il stgalim prescolar e per la scola obligatorica. Planisadas čn differentas versiuns da quest plan d'instrucziun da basa per persunas d'instrucziun, per persunas che sviluppan meds e plans d'instrucziun e per geniturs.
En Svizra tudestga č vegnida lantschada la discussiun davart l'elavuraziun d'in plan d'instrucziun communabel per la scola populara da l'entira Svizra tudestga.
Stgalim da basa
En Svizra vegni discutā extendidamain da flexibilisar la midada da la scolina a la scola primara e da reorganisar la fasa d'entrada en scola: Il stgalim da basa č concepė per uffants da quatter fin otg onns. La vegliadetgna d'entrada e d'extrada per quest emprim stgalim da scola č flexibla e resguarda il stadi da svilup dals uffants. Tut tenor il model vegnan ils dus onns da scolina tratgs ensemen cun ils dus emprims onns dal stgalim primar (stgalim da basa: -2/+2) u ch'ils emprims dus onns da scolina vegnan reunids cun l'emprim onn da la scola primara (stgalim da basa: 2/+1).
Recumandaziuns
L'avust 2000 ha publitgā la conferenza svizra da las directuras e dals directurs chantunals da l'educaziun publica (CDEP) il rapport "Emprimas recumandaziuns davart la furmaziun e l'educaziun dals uffants da quatter fin otg onns en Svizra". En quel vegn tranter auter menziunā che
 | ils chantuns duain realisar emprovas coordinadas cun il stgalim da basa |
| il stgalim da basa dura maximalmain fin la fin dal segund onn da la scola primara |
| l'entrada en il stgalim da basa succeda il pli baud dus onns avant ch'il temp da scola obligatoric cumenza ozendi |
| ils aspects da la promoziun d'uffants cun basegns e cun talents spezials e las innovaziuns didacticas duain vegnir integrads en ils concepts dal svilup da scola dal stgalim da basa. |
Uras da bloc
Analogamain al stgalim prescolar čsi previs en la plipart dals chantuns d'introducir - per emprova u definitivamain - uras da bloc (mintgamai almain trais uras durant tschintg avantmezdis l'emna). Quest sistem vegniss introducė en singulas vischnancas u en tut il chantun.
Analogamain al stgalim prescolar čsi previs en la plipart dals chantuns d'introducir - per emprova u definitivamain - uras da bloc (mintgamai almain trais uras durant tschintg avantmezdis l'emna). Quest sistem vegniss introducė en singulas vischnancas u en tut il chantun.
