Stgalim secundar I: Tge è nov?
 |  | Cun il project HarmoS vul la conferenza svizra da las directuras e dals directurs chantunals da l'educaziun publica (CDEP) armonisar a moda lianta la scola obligatorica en l'entira Svizra. La finamira dal project è da meglierar la qualitad da scola e d'optimar la mobilitad da scola interchantunala. |
Projects da refurma en il sectur da la scola populara
Cun il project HarmoS (2003 - 2007/2008) vul ins sviluppar e fixar models da cumpetenza e standards minimals per tscherts roms centrals (emprima lingua, linguas estras, matematica e scienzas natiralas) per la fin dal segund, dal sisavel e dal novavel onn da scola. La determinaziun lianta dals standards da furmaziun vegn reglada en ina nova cunvegna interchantunala. Questa cunvegna interchantunala vegn era a reglar da nov valurs fundamentalas da la scola obligatorica, sco per exempel la vegliadetgna da scolarisaziun, la scolarisaziun pli tempriva e pli flexibla u la durada da la scola obligatorica. En numerus chantuns vegnan gia realisads projects per flexibilisar la scolarisaziun (cf. stgalim da basa).
L'instrucziun da linguas
Il svilup coordinà da l'instrucziun da linguas cumpiglia ina promoziun tempriva e consequenta da las scolaras e dals scolars en la lingua locala (emprima lingua naziunala) e l'intermediaziun d'enconuschientschas solidas d'ina segunda lingua naziunala e da l'englais sco era la pussaivladad d'emprender ina terza lingua naziunala.
La finamira a pli lunga vista per l'instrucziun da linguas estras è - tenor il conclus da la conferenza svizra da las directuras e dals directurs chantunals da l'educaziun publica (CDEP) - d'introducir in'emprima lingua estra il pli tard a partir dal terz onn da scola ed ina segunda lingua estra il pli tard a partir dal tschintgavel onn da scola. Il repertori da linguas cumpiglia obligatoricamain ina segunda lingua naziunala ed in'ulteriura lingua estra, per regla vegn quai ad esser l'englais. La realisaziun dal conclus da linguas da la CDEP cumenza, tut tenor la situaziun chantunala, il pli tard l'onn 2010 u 2012.
Entaifer las conferenzas regiunalas vegn la successiun da las linguas estras reglada da la CDEP.
Qualitad
Plirs chantuns fan projects d'autoevaluaziun per segirar la qualitad en il sectur da la scola populara: instruments d'evaluaziun spezials permettan a las persunas d'instrucziun da giuditgar il success d'emprender da la classa en cumparegliaziun cun autras classas.
Projects da refurma dal stgalim secundar I
En plirs chantuns vegnan realisads projects per sviluppar il stgalim secundar I. Da princip vul ins augmentar la permeabladad tranter il tip da scola cun pretensiuns elementaras e tranter il tip da scola cun pretensiuns extendidas. Insaquants chantuns introduceschan perquai sin il stgalim secundar I models integrativs u cooperativs (model integrativ cun instrucziun en classas da basa eterogenas cuminaivlas ed instrucziun da nivel en gruppas omogenas en ils roms principals; model cooperativ cun classas da basa omogenas separadas ed instrucziun da nivel en ils roms principals).
Per preparar optimalmain ils giuvenils per la midada en la furmaziun professiunala realiseschan in pèr chantuns projects per ils ultims onns dal stgalim secundar I. Tranter auter vegnan fatgas emprovas cun lavurs finalas, cun l'instrucziun da project, cun determinaziuns individualas da la posiziun tras l'elavuraziun d'in profil da prestaziuns sin fundament d'incumbensas da test spezialas e tras in'eliminaziun precisa dals deficits d'emprender. Ultra da quai vegn era discutà davart certificats finals a la fin da la scola populara.
En in rom naziunal vul ins optimar la midada da la scola obligatorica al stgalim secundar II e segirar la scolaziun sin il stgalim secundar II per tut ils giuvenils.
Plans d'instrucziun
La gronda part dals chantuns ha repassà ils ultims onns ils plans d'instrucziun per il stgalim secundar I. Ils novs plans d'instrucziun èn pli impegnativs: els fan indicaziuns pli precisas davart las prestaziuns ch'ins spetga da las scolaras e dals scolars.
PECARO
En la Svizra franzosa è vegnì sviluppà in plan d'instrucziun da basa che duai armonisar ils plans d'instrucziun da la Svizra occidentala. Il "plan d'études cadre romand" (PECARO) definescha las finamiras en furma da cumpetenzas e fixescha las pretensiuns minimalas, a las qualas las scolaras ed ils scolars sco era la scola ston satisfar. PECARO formulescha las finamiras per il stgalim prescolar e la scola obligatorica. Igl è previs d'elavurar differentas versiuns da quest plan d'instrucziun da basa per persunas d'instrucziun, per persunas che concepeschan meds d'instrucziun e plans d'instrucziun u per geniturs.
En Svizra tudestga è vegnida lantschada la discussiun, schebain ins duai elavurar in plan d'instrucziun cuminaivel per la scola populara da la Svizra tudestga.
Cun il project HarmoS (2003 - 2007/2008) vul ins sviluppar e fixar models da cumpetenza e standards minimals per tscherts roms centrals (emprima lingua, linguas estras, matematica e scienzas natiralas) per la fin dal segund, dal sisavel e dal novavel onn da scola. La determinaziun lianta dals standards da furmaziun vegn reglada en ina nova cunvegna interchantunala. Questa cunvegna interchantunala vegn era a reglar da nov valurs fundamentalas da la scola obligatorica, sco per exempel la vegliadetgna da scolarisaziun, la scolarisaziun pli tempriva e pli flexibla u la durada da la scola obligatorica. En numerus chantuns vegnan gia realisads projects per flexibilisar la scolarisaziun (cf. stgalim da basa).
L'instrucziun da linguas
Il svilup coordinà da l'instrucziun da linguas cumpiglia ina promoziun tempriva e consequenta da las scolaras e dals scolars en la lingua locala (emprima lingua naziunala) e l'intermediaziun d'enconuschientschas solidas d'ina segunda lingua naziunala e da l'englais sco era la pussaivladad d'emprender ina terza lingua naziunala.
La finamira a pli lunga vista per l'instrucziun da linguas estras è - tenor il conclus da la conferenza svizra da las directuras e dals directurs chantunals da l'educaziun publica (CDEP) - d'introducir in'emprima lingua estra il pli tard a partir dal terz onn da scola ed ina segunda lingua estra il pli tard a partir dal tschintgavel onn da scola. Il repertori da linguas cumpiglia obligatoricamain ina segunda lingua naziunala ed in'ulteriura lingua estra, per regla vegn quai ad esser l'englais. La realisaziun dal conclus da linguas da la CDEP cumenza, tut tenor la situaziun chantunala, il pli tard l'onn 2010 u 2012.
Entaifer las conferenzas regiunalas vegn la successiun da las linguas estras reglada da la CDEP.
Qualitad
Plirs chantuns fan projects d'autoevaluaziun per segirar la qualitad en il sectur da la scola populara: instruments d'evaluaziun spezials permettan a las persunas d'instrucziun da giuditgar il success d'emprender da la classa en cumparegliaziun cun autras classas.
Projects da refurma dal stgalim secundar I
En plirs chantuns vegnan realisads projects per sviluppar il stgalim secundar I. Da princip vul ins augmentar la permeabladad tranter il tip da scola cun pretensiuns elementaras e tranter il tip da scola cun pretensiuns extendidas. Insaquants chantuns introduceschan perquai sin il stgalim secundar I models integrativs u cooperativs (model integrativ cun instrucziun en classas da basa eterogenas cuminaivlas ed instrucziun da nivel en gruppas omogenas en ils roms principals; model cooperativ cun classas da basa omogenas separadas ed instrucziun da nivel en ils roms principals).
Per preparar optimalmain ils giuvenils per la midada en la furmaziun professiunala realiseschan in pèr chantuns projects per ils ultims onns dal stgalim secundar I. Tranter auter vegnan fatgas emprovas cun lavurs finalas, cun l'instrucziun da project, cun determinaziuns individualas da la posiziun tras l'elavuraziun d'in profil da prestaziuns sin fundament d'incumbensas da test spezialas e tras in'eliminaziun precisa dals deficits d'emprender. Ultra da quai vegn era discutà davart certificats finals a la fin da la scola populara.
En in rom naziunal vul ins optimar la midada da la scola obligatorica al stgalim secundar II e segirar la scolaziun sin il stgalim secundar II per tut ils giuvenils.
Plans d'instrucziun
La gronda part dals chantuns ha repassà ils ultims onns ils plans d'instrucziun per il stgalim secundar I. Ils novs plans d'instrucziun èn pli impegnativs: els fan indicaziuns pli precisas davart las prestaziuns ch'ins spetga da las scolaras e dals scolars.
PECARO
En la Svizra franzosa è vegnì sviluppà in plan d'instrucziun da basa che duai armonisar ils plans d'instrucziun da la Svizra occidentala. Il "plan d'études cadre romand" (PECARO) definescha las finamiras en furma da cumpetenzas e fixescha las pretensiuns minimalas, a las qualas las scolaras ed ils scolars sco era la scola ston satisfar. PECARO formulescha las finamiras per il stgalim prescolar e la scola obligatorica. Igl è previs d'elavurar differentas versiuns da quest plan d'instrucziun da basa per persunas d'instrucziun, per persunas che concepeschan meds d'instrucziun e plans d'instrucziun u per geniturs.
En Svizra tudestga è vegnida lantschada la discussiun, schebain ins duai elavurar in plan d'instrucziun cuminaivel per la scola populara da la Svizra tudestga.
